Ηλεκτρονική Ετικέτα Οίνου – Νομοθεσία ΕΕ και Οδηγός Συμμόρφωσης

QR code, συστατικά και διατροφική δήλωση οίνου

Από τις 8 Δεκεμβρίου 2023 εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι νέες απαιτήσεις επισήμανσης των αμπελοοινικών προϊόντων, οι οποίες εισήγαγαν ως υποχρεωτικές πληροφορίες:

τη διατροφική δήλωση και
τον κατάλογο των συστατικών.

Οι απαιτήσεις αυτές εισήχθησαν με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2117, ο οποίος τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 για την κοινή οργάνωση των αγορών γεωργικών προϊόντων.

Η νομοθεσία παρέχει στους παραγωγούς τη δυνατότητα να περιορίζουν τη διατροφική δήλωση που εμφανίζεται στη φυσική ετικέτα μόνο στην ενεργειακή αξία και να παρέχουν την πλήρη διατροφική δήλωση και τον κατάλογο συστατικών με ηλεκτρονικά μέσα, όπως μέσω ενός QR code.

Όταν χρησιμοποιείται ηλεκτρονική ετικέτα, εφαρμόζονται συγκεκριμένοι κανόνες σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, την προστασία των δεδομένων του καταναλωτή και την απαγόρευση εμπορικής προώθησης.

Αποποίηση ευθύνης

Το παρόν αποτελεί ενημερωτικό οδηγό σχετικά με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την επισήμανση οίνων και δεν συνιστά εξατομικευμένη νομική γνωμοδότηση. Οι παραγωγοί και οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων παραμένουν υπεύθυνοι για τη συμμόρφωση των προϊόντων τους με την ενωσιακή και, όπου εφαρμόζεται, την εθνική νομοθεσία.

Ποια κρασιά αφορά η νέα νομοθεσία;

Οι νέες απαιτήσεις εφαρμόζονται στα αμπελοοινικά προϊόντα που θεωρούνται «παραχθέντα» από τις 8 Δεκεμβρίου 2023 και μετά.

Οι οίνοι που είχαν ήδη παραχθεί πριν από την ημερομηνία αυτή μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά σύμφωνα με τους προηγούμενους κανόνες επισήμανσης μέχρι την εξάντληση των σχετικών αποθεμάτων.

Η έννοια του «παραχθέντος» προϊόντος δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με το έτος εσοδείας. Ένα αμπελοοινικό προϊόν θεωρείται παραχθέν όταν έχει αποκτήσει τα χαρακτηριστικά και πληροί τις απαιτήσεις της αντίστοιχης κατηγορίας προϊόντος.

Για παράδειγμα, στην περίπτωση αφρώδους οίνου που παράγεται μέσω δεύτερης αλκοολικής ζύμωσης, το προϊόν θεωρείται παραχθέν όταν έχει ολοκληρωθεί η δεύτερη ζύμωση και έχουν επιτευχθεί τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά της κατηγορίας.

Στην πράξη, οι οίνοι εσοδείας 2024 και μεταγενέστερων ετών εμπίπτουν κανονικά στις νέες απαιτήσεις, αλλά το νομικό κριτήριο παραμένει η ημερομηνία κατά την οποία το προϊόν θεωρείται «παραχθέν».

Τι πρέπει να παρέχεται στον καταναλωτή;

Για τους οίνους που εμπίπτουν στις νέες απαιτήσεις πρέπει να είναι διαθέσιμα:

1. Κατάλογος συστατικών

Ο καταναλωτής πρέπει να έχει πρόσβαση στον πλήρη κατάλογο των συστατικών που χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή του οίνου σύμφωνα με τους κανόνες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

2. Διατροφική δήλωση

Η πλήρης διατροφική δήλωση πρέπει να περιλαμβάνει:

Ενέργεια
Λιπαρά
εκ των οποίων κορεσμένα
Υδατάνθρακες
εκ των οποίων σάκχαρα
Πρωτεΐνες
Αλάτι

Οι τιμές δηλώνονται ανά 100 ml.

Εάν η πλήρης διατροφική δήλωση παρέχεται ηλεκτρονικά, η ενεργειακή αξία πρέπει να παραμένει στη φυσική ετικέτα του προϊόντος.

Ηλεκτρονική ετικέτα ή πλήρης φυσική ετικέτα;

Ο παραγωγός έχει δύο βασικές επιλογές.

Μπορεί να αναγράψει ολόκληρο τον κατάλογο συστατικών και την πλήρη διατροφική δήλωση στη φυσική ετικέτα.

Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό μέσο, όπως QR code, για:

τον πλήρη κατάλογο συστατικών και
την πλήρη διατροφική δήλωση.

Στη δεύτερη περίπτωση, ορισμένες πληροφορίες πρέπει να εξακολουθούν να εμφανίζονται επάνω στη φυσική συσκευασία ή στην επικολλημένη ετικέτα.

Τι πρέπει να παραμένει στη φυσική ετικέτα;

Όταν ο κατάλογος συστατικών και η πλήρης διατροφική δήλωση παρέχονται ηλεκτρονικά, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα ακόλουθα.

Ενεργειακή αξία

Η ενεργειακή αξία πρέπει να εμφανίζεται στη φυσική ετικέτα και μπορεί να εκφράζεται χρησιμοποιώντας το σύμβολο:

ακολουθούμενο από την ενεργειακή αξία σε:

kJ και kcal ανά 100 ml

Για παράδειγμα:

100 ml: E = 310 kJ / 74 kcal

Η ενεργειακή αξία πρέπει να βρίσκεται στο ίδιο οπτικό πεδίο με τις άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις.

Αλλεργιογόνα

Εφόσον ο πλήρης κατάλογος συστατικών παρέχεται ηλεκτρονικά, οι ουσίες ή τα προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες πρέπει να εξακολουθούν να αναγράφονται στη φυσική συσκευασία ή ετικέτα.

Για παράδειγμα:

Περιέχει θειώδη

και, κατά περίπτωση, άλλα αλλεργιογόνα που απαιτούνται από τη νομοθεσία.

QR code ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο

Το QR code που οδηγεί στον κατάλογο συστατικών ή/και στη διατροφική δήλωση πρέπει να βρίσκεται στο ίδιο οπτικό πεδίο με τις άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις του οίνου.

Τι πρέπει να γράφεται δίπλα στο QR code;

Σύμφωνα με την υφιστάμενη καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να αντιλαμβάνεται με σαφήνεια τι περιέχει το QR code.

Μία γενική ένδειξη, όπως ένα απλό σύμβολο «i», δεν θεωρείται επαρκής.

Όταν μέσω του QR code παρέχεται ο κατάλογος συστατικών, πρέπει να υπάρχει αναφορά που να περιλαμβάνει τη λέξη:

«Συστατικά»

ή αντίστοιχη ένδειξη σε επίσημη γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ενδεικτικά μπορούν να χρησιμοποιούνται διατυπώσεις όπως:

Συστατικά
Συστατικά και διατροφικές πληροφορίες
Συστατικά / Διατροφική δήλωση
Ingredients
Ingredients & Nutrition

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη λάβει, με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/471, εξουσιοδότηση να θεσπίσει στο μέλλον εναρμονισμένο τρόπο αναγνώρισης του ηλεκτρονικού μέσου, ακόμη και μέσω κοινού pictogram ή συμβόλου αντί λέξεων. Μέχρι να θεσπιστούν και να καταστούν εφαρμοστέοι τέτοιοι ειδικότεροι κανόνες, η υφιστάμενη πρακτική της σαφούς λεκτικής αναγνώρισης του περιεχομένου του QR παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.

Υπάρχει ελάχιστο υποχρεωτικό μέγεθος QR code;

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ηλεκτρονική επισήμανση του οίνου δεν καθορίζει συγκεκριμένο ελάχιστο φυσικό μέγεθος σε χιλιοστά για το QR code.

Αυτό που απαιτείται είναι το ηλεκτρονικό μέσο:

να βρίσκεται σε εμφανές σημείο,
να είναι ευδιάκριτο και ευανάγνωστο,
να μην αποκρύπτεται ή παρεμποδίζεται από άλλα στοιχεία και
να παρέχει εύκολη, άμεση και καθολικά προσβάσιμη πρόσβαση στις πληροφορίες.

Για πρακτικούς λόγους συνιστάται:

υψηλή αντίθεση μεταξύ QR και φόντου,
κατάλληλο κενό περιθώριο γύρω από τον κωδικό,
αποφυγή υπερβολικά μικρού μεγέθους και
δοκιμή σάρωσης της τελικής τυπωμένης ετικέτας με διαφορετικές συσκευές πριν από την παραγωγή.

Δεν είναι επομένως σωστό να παρουσιάζεται κάποιο συγκεκριμένο μέγεθος, όπως 11,49 mm, ως υποχρεωτική απαίτηση του ευρωπαϊκού κανονισμού.

Άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες

Η πρόσβαση στην ηλεκτρονική ετικέτα πρέπει να είναι άμεση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διευκρινίσει ότι η σάρωση του QR code πρέπει να οδηγεί τον καταναλωτή απευθείας στις υποχρεωτικές πληροφορίες.

Δεν πρέπει να απαιτούνται ενδιάμεσα βήματα όπως:

συμπλήρωση φόρμας,
ερωτήσεις,
εγγραφή ή login,
αποδοχή tracking,
μετάβαση μέσω ενδιάμεσης ιστοσελίδας.

Για τον ίδιο λόγο, είναι προτιμότερο η διατροφική δήλωση και ο κατάλογος συστατικών να εμφανίζονται απευθείας στην ηλεκτρονική σελίδα και να μην απαιτείται από τον καταναλωτή να κατεβάσει PDF ή άλλο αρχείο.

Η χρήση PDF δεν ορίζεται αυτοτελώς ως απαγορευμένη τεχνολογία από τη νομοθεσία, αλλά μια λύση που απαιτεί πρόσθετη λήψη αρχείου ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται εξίσου καλά στην απαίτηση για εύκολη και άμεση πρόσβαση.

Προστασία προσωπικών δεδομένων — απαγόρευση tracking

Μία από τις σημαντικότερες απαιτήσεις της ηλεκτρονικής επισήμανσης οίνων είναι ότι:

δεν επιτρέπεται να συλλέγονται ή να παρακολουθούνται δεδομένα του χρήστη κατά την πρόσβαση στις υποχρεωτικές πληροφορίες.

Αυτό σημαίνει ότι η σελίδα της υποχρεωτικής e-label δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για παρακολούθηση του καταναλωτή μέσω εργαλείων analytics, advertising ή αντίστοιχων τεχνολογιών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μάλιστα διευκρινίσει ότι η συγκατάθεση του χρήστη δεν δημιουργεί εξαίρεση από αυτή την απαγόρευση.

Η Wine-Elabels.eu έχει σχεδιαστεί ώστε οι σελίδες των ηλεκτρονικών ετικετών που προορίζονται για τις υποχρεωτικές πληροφορίες να λειτουργούν χωρίς tracking των καταναλωτών.

Απαγορεύονται οι πληροφορίες πωλήσεων και marketing

Η πλήρης διατροφική δήλωση και ο κατάλογος συστατικών που παρέχονται ηλεκτρονικά δεν πρέπει να εμφανίζονται μαζί με πληροφορίες που προορίζονται για πωλήσεις ή εμπορική προώθηση.

Ενδεικτικά, στην υποχρεωτική ηλεκτρονική ετικέτα πρέπει να αποφεύγονται:

σύνδεσμοι «Αγοράστε τώρα»,
τιμές και προσφορές,
σύνδεσμοι προς e-shop,
σημεία πώλησης,
εμπορικά banners,
προωθητικά μηνύματα ή slogans που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αγοράς του προϊόντος.

Η Επιτροπή ερμηνεύει την έννοια του marketing αρκετά ευρέως, συμπεριλαμβάνοντας όχι μόνο τις άμεσες πωλήσεις αλλά και στοιχεία που έχουν ως στόχο να επηρεάσουν την αγοραστική συμπεριφορά.

Μπορούν να εμφανίζονται άλλες πληροφορίες στην e-label;

Ναι, αλλά χρειάζεται προσοχή.

Προαιρετικές πληροφορίες μπορούν να παρέχονται εφόσον:

δεν είναι παραπλανητικές,
δεν δημιουργούν σύγχυση,
όπου απαιτείται βασίζονται σε κατάλληλα επιστημονικά δεδομένα και
δεν μετατρέπουν το περιβάλλον των υποχρεωτικών πληροφοριών σε χώρο πωλήσεων ή marketing.

Αυτό μπορεί να αφορά, ανάλογα με την περίπτωση:

τεχνικές πληροφορίες,
πληροφορίες προέλευσης,
πιστοποιήσεις,
πληροφορίες βιωσιμότητας,
πληροφορίες για τη συσκευασία και την ανακύκλωση.

Οι ισχυρισμοί βιωσιμότητας ή άλλα περιβαλλοντικά claims χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να είναι τεκμηριωμένα και να μην είναι παραπλανητικά.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω τον κανονικό ιστότοπο του οινοποιείου;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η παρουσίαση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής πληροφορίας μέσα στον συνηθισμένο εμπορικό ιστότοπο ενός οινοποιείου κατά κανόνα δεν φαίνεται να πληροί τις απαιτήσεις.

Ο λόγος είναι ότι ένας τυπικός ιστότοπος οινοποιείου:

περιλαμβάνει πληροφορίες marketing,
μπορεί να περιλαμβάνει ηλεκτρονικό κατάστημα,
συχνά χρησιμοποιεί analytics ή άλλα εργαλεία παρακολούθησης και
μπορεί να αλλάζει ανεξάρτητα από την ετικέτα συγκεκριμένου προϊόντος.

Για τον λόγο αυτό είναι ασφαλέστερο να χρησιμοποιείται ξεχωριστό, ουδέτερο περιβάλλον ηλεκτρονικής επισήμανσης.

Πρέπει κάθε κρασί να έχει διαφορετική ηλεκτρονική ετικέτα;

Το QR code πρέπει να οδηγεί χωρίς αμφιβολία στις πληροφορίες του συγκεκριμένου προϊόντος.

Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το ηλεκτρονικό μέσο μπορεί να εξυπηρετεί μία ή περισσότερες παρτίδες ενός συγκεκριμένου reference wine product, αρκεί οι πληροφορίες να είναι σαφώς διαφοροποιημένες και ο καταναλωτής να οδηγείται χωρίς κίνδυνο σύγχυσης στις σωστές πληροφορίες.

Στην πράξη συνιστάται νέα ηλεκτρονική ετικέτα όταν αλλάζει ουσιωδώς:

το προϊόν,
η εσοδεία,
η σύνθεση,
η διατροφική δήλωση ή
οποιοδήποτε άλλο υποχρεωτικό στοιχείο.

Δεν συνιστάται η αντικατάσταση των πληροφοριών μιας παλαιότερης εσοδείας με αυτές μιας νέας εσοδείας στον ίδιο προορισμό QR, εφόσον φιάλες της παλαιότερης εσοδείας εξακολουθούν να κυκλοφορούν στην αγορά.

Για πόσο χρονικό διάστημα πρέπει να λειτουργεί το QR code;

Οι υποχρεωτικές πληροφορίες πρέπει να παραμένουν διαθέσιμες για χρονικό διάστημα αντίστοιχο με εκείνο κατά το οποίο το συγκεκριμένο προϊόν αναμένεται να παραμένει κατάλληλο για κατανάλωση υπό κανονικές συνθήκες αποθήκευσης.

Η διαθεσιμότητα, η ακρίβεια και η ορθότητα των πληροφοριών αποτελούν ευθύνη του υπευθύνου της επιχείρησης τροφίμων.

Για τον λόγο αυτό η ηλεκτρονική ετικέτα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσωρινή ιστοσελίδα ή σύνδεσμος μικρής διάρκειας.

Γλώσσες της ηλεκτρονικής ετικέτας

Για τις υποχρεωτικές και προαιρετικές ενδείξεις των οίνων που εκφράζονται με λέξεις, το άρθρο 121 του Κανονισμού 1308/2013 προβλέπει τη χρήση μίας ή περισσότερων επίσημων γλωσσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ηλεκτρονική ετικέτα πρέπει υποχρεωτικά να μεταφραστεί και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

Ωστόσο, η διάθεση των πληροφοριών στη γλώσσα του καταναλωτή και της αγοράς προορισμού αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική και μπορούν επίσης να εφαρμόζονται ειδικές εθνικές απαιτήσεις ή ερμηνείες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εμπορία σε συγκεκριμένη αγορά.

Η Wine-Elabels.eu παρέχει τη δυνατότητα εμφάνισης των e-labels σε πολλές γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διευκολύνοντας τους παραγωγούς που εξάγουν το ίδιο προϊόν σε περισσότερα κράτη μέλη.

Κατάλογος συστατικών — βασικοί κανόνες

Ο κατάλογος πρέπει να προηγείται από τίτλο που περιλαμβάνει τη λέξη:

«Συστατικά».

Κατά κανόνα τα συστατικά αναγράφονται σε φθίνουσα σειρά βάρους, όπως καταγράφηκαν κατά τη στιγμή της χρήσης τους στην παρασκευή του προϊόντος.

Συστατικά που αποτελούν λιγότερο από 2% του τελικού προϊόντος μπορούν να εμφανίζονται με διαφορετική σειρά μετά τα υπόλοιπα συστατικά.

Σταφύλια και γλεύκος

Η ειδική νομοθεσία για τον οίνο επιτρέπει τη χρήση του όρου:

«σταφύλια»

ως απλουστευμένη ένδειξη για τα σταφύλια και/ή το γλεύκος που χρησιμοποιήθηκαν ως πρώτη ύλη.

Αντίστοιχη ειδική δυνατότητα προβλέπεται για το συμπυκνωμένο και ανακαθαρισμένο συμπυκνωμένο γλεύκος.

Πρόσθετα

Τα πρόσθετα δηλώνονται με:

τη λειτουργική κατηγορία + την ειδική ονομασία ή, κατά περίπτωση, τον αριθμό Ε.

Για παράδειγμα:

Συντηρητικό: διοξείδιο του θείου

ή με την αντίστοιχη επιτρεπόμενη μορφή.

Ρυθμιστές οξύτητας και σταθεροποιητές

Για παρεμφερείς ή αμοιβαία υποκαταστάσιμους ρυθμιστές οξύτητας και σταθεροποιητές προβλέπεται ειδική δυνατότητα χρήσης της έκφρασης:

«περιέχει … και/ή …»

με έως τρία πρόσθετα, εφόσον τουλάχιστον ένα από αυτά υπάρχει στο τελικό προϊόν.

Βοηθητικά μέσα επεξεργασίας

Τα βοηθητικά μέσα επεξεργασίας δεν αποτελούν γενικά μέρος του καταλόγου συστατικών όταν εμπίπτουν στις σχετικές εξαιρέσεις.

Ωστόσο, ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες και χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή πρέπει να δηλώνονται όταν εξακολουθούν να υπάρχουν στο τελικό προϊόν, ακόμη και σε τροποποιημένη μορφή.

Αέρια συσκευασίας

Για ορισμένα αέρια συσκευασίας που χρησιμοποιούνται κατά την εμφιάλωση, όπως διοξείδιο του άνθρακα, αργό ή άζωτο, η ειδική νομοθεσία επιτρέπει αντί της αναγραφής τους στον κατάλογο συστατικών τη χρήση σχετικής ένδειξης, όπως:

«Εμφιαλωμένο σε προστατευτική ατμόσφαιρα»

«Η εμφιάλωση μπορεί να γίνει σε προστατευτική ατμόσφαιρα».

Διατροφική δήλωση

Η ηλεκτρονική διατροφική δήλωση πρέπει να περιλαμβάνει τις υποχρεωτικές πληροφορίες με την καθορισμένη σειρά:

Ενέργεια
Λιπαρά
εκ των οποίων κορεσμένα
Υδατάνθρακες
εκ των οποίων σάκχαρα
Πρωτεΐνες
Αλάτι

και οι τιμές να εκφράζονται ανά 100 ml.

Στην ηλεκτρονική ετικέτα η Επιτροπή θεωρεί ότι η διατροφική δήλωση πρέπει να παρουσιάζεται σε μορφή πίνακα, καθώς δεν υπάρχει ο περιορισμός χώρου που μπορεί να υπάρχει στη φυσική ετικέτα.

Πώς προσδιορίζονται οι διατροφικές τιμές;

Δεν απαιτείται υποχρεωτικά εργαστηριακή ανάλυση όλων των θρεπτικών συστατικών για κάθε οίνο ή κάθε εσοδεία.

Οι δηλούμενες τιμές αποτελούν μέσες τιμές και σύμφωνα με τον Κανονισμό 1169/2011 μπορούν να βασίζονται:

στην ανάλυση του προϊόντος από τον παραγωγό,
στις γνωστές ή πραγματικές μέσες τιμές των χρησιμοποιούμενων συστατικών ή
σε γενικώς καθορισμένα και αποδεκτά δεδομένα.

Η ενεργειακή αξία υπολογίζεται με τους συντελεστές μετατροπής που προβλέπονται στο Παράρτημα XIV του Κανονισμού 1169/2011.

Η Wine-Elabels.eu παρέχει εργαλείο υπολογισμού ενεργειακής αξίας και δυνατότητα καταχώρησης των διατροφικών δεδομένων του οίνου.

Αμελητέες ποσότητες

Όταν η ενεργειακή αξία ή η ποσότητα ενός ή περισσότερων θρεπτικών συστατικών είναι αμελητέα, ο Κανονισμός 1169/2011 επιτρέπει, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις, τη χρήση διατύπωσης όπως:

«Περιέχει αμελητέες ποσότητες …»

σε άμεση γειτνίαση με τη διατροφική δήλωση.

Σε πολλούς τυπικούς οίνους τα λιπαρά, τα κορεσμένα λιπαρά και οι πρωτεΐνες βρίσκονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις.

Η δυνατότητα δήλωσης μηδενικής ή αμελητέας ποσότητας πρέπει όμως να αξιολογείται με βάση τις πραγματικές ή κατάλληλα τεκμηριωμένες μέσες τιμές και τα σχετικά όρια στρογγυλοποίησης.

Ιδιαίτερα για το αλάτι, δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ότι κάθε οίνος περιέχει αμελητέα ποσότητα.

Τι ισχύει για τις ανοχές των διατροφικών τιμών;

Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο όλες οι διατροφικές τιμές των οίνων έχουν ανοχή ±20%.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιεύσει κατευθυντήριες οδηγίες για τις ανοχές που χρησιμοποιούνται κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της διατροφικής δήλωσης.

Οι ανοχές διαφέρουν ανάλογα με:

το θρεπτικό συστατικό και
τη συγκέντρωσή του.

Οι δηλούμενες τιμές πρέπει να προσεγγίζουν τις πραγματικές μέσες τιμές του προϊόντος και δεν πρέπει να καθορίζονται σκόπιμα στα άκρα μιας επιτρεπόμενης ανοχής.

Ηλεκτρονικές πωλήσεις και e-shops

Όταν ένας προσυσκευασμένος οίνος προσφέρεται προς πώληση εξ αποστάσεως, οι υποχρεωτικές πληροφορίες για τα τρόφιμα —με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο Κανονισμός 1169/2011— πρέπει να είναι διαθέσιμες στον καταναλωτή πριν ολοκληρωθεί η αγορά.

Αυτό αφορά, μεταξύ άλλων, τις πωλήσεις μέσω:

e-shop,
ηλεκτρονικού καταλόγου,
εφαρμογής ή
άλλου συστήματος εξ αποστάσεως πώλησης.

Για τον λόγο αυτό ένα οινοποιείο που διαθέτει προϊόντα online πρέπει να εξετάζει όχι μόνο τη φυσική φιάλη αλλά και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι υποχρεωτικές πληροφορίες στο ηλεκτρονικό σημείο πώλησης.

Μπορούν να υπάρχουν δύο QR codes στην ίδια ετικέτα;

Η ύπαρξη πρόσθετου QR code για άλλο σκοπό δεν αποκλείεται.

Για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχει:

ένα QR code για τις υποχρεωτικές πληροφορίες της e-label και
διαφορετικό QR code για marketing ή άλλο περιεχόμενο.

Πρέπει όμως να αποφεύγεται οποιαδήποτε σύγχυση για τον καταναλωτή σχετικά με το ποιο QR οδηγεί στις υποχρεωτικές πληροφορίες.

Η Επιτροπή έχει επίσης διευκρινίσει ότι δεν αποκλείεται τεχνικά ένα ενιαίο QR για διαφορετικούς τύπους πληροφοριών μόνο εφόσον εξασφαλίζεται σαφής διαχωρισμός και ο καταναλωτής δεν εκτίθεται σε άσχετες εμπορικές πληροφορίες κατά την πρόσβαση στην υποχρεωτική επισήμανση.

Για λόγους απλότητας και κανονιστικής ασφάλειας, η χρήση διακριτού QR code για την υποχρεωτική e-label αποτελεί συνήθως την καθαρότερη λύση.

Αποαλκοολωμένοι και μερικώς αποαλκοολωμένοι οίνοι

Για αμπελοοινικά προϊόντα που έχουν υποστεί επεξεργασία αποαλκοόλωσης και έχουν πραγματικό κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο μικρότερο από 10% vol., η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας αποτελεί υποχρεωτική ένδειξη.

Δεν πρόκειται επομένως απλώς για σύσταση ή καλή πρακτική.

Συσκευασία και πληροφορίες ανακύκλωσης

Εκτός από τη νομοθεσία για την επισήμανση του ίδιου του οίνου, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι απαιτήσεις που αφορούν τη συσκευασία.

Ιταλία

Στην Ιταλία ισχύουν απαιτήσεις περιβαλλοντικής επισήμανσης των συσκευασιών.

Η σχετική πληροφορία μπορεί να παρέχεται και μέσω ψηφιακών μέσων, όπως QR codes, εφαρμογές ή ιστοσελίδες, υπό την προϋπόθεση ότι ο καταναλωτής μπορεί να εντοπίσει εύκολα και άμεσα τις πληροφορίες που αφορούν τη συγκεκριμένη συσκευασία.

Η Wine-Elabels.eu παρέχει δυνατότητα καταχώρησης πληροφοριών σχετικά με τα υλικά συσκευασίας και τις οδηγίες ανακύκλωσης.

Νέος Κανονισμός PPWR για τις συσκευασίες

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας — PPWR έχει ημερομηνία γενικής εφαρμογής την 12η Αυγούστου 2026.

Ο PPWR προβλέπει σταδιακά ένα περισσότερο εναρμονισμένο ευρωπαϊκό σύστημα επισήμανσης των συσκευασιών.

Η βασική υποχρέωση για εναρμονισμένη επισήμανση της σύνθεσης των υλικών της συσκευασίας προβλέπεται να εφαρμοστεί από:

12 Αυγούστου 2028 ή 24 μήνες μετά την έναρξη ισχύος των σχετικών εκτελεστικών πράξεων, όποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη.

Ο PPWR επιτρέπει επίσης τη χρήση QR code ή άλλου τυποποιημένου ψηφιακού φορέα δεδομένων για ορισμένες πληροφορίες συσκευασίας και προβλέπει κανόνες σχετικά με την προστασία δεδομένων και την αποφυγή συνδυασμού των υποχρεωτικών ψηφιακών πληροφοριών με πληροφορίες πωλήσεων ή marketing.

Οι παραγωγοί που διαθέτουν κρασιά σε περισσότερες αγορές θα πρέπει επομένως να παρακολουθούν παράλληλα:

τις απαιτήσεις επισήμανσης του οίνου και
τις εξελισσόμενες απαιτήσεις επισήμανσης της συσκευασίας.

Τι αλλάζει με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/471;

Το 2026 εγκρίθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/471, ο οποίος τροποποιεί εκ νέου ορισμένους κανόνες του ευρωπαϊκού αμπελοοινικού τομέα.

Ο Κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 18 Μαρτίου 2026. Ωστόσο, δεν εφαρμόζονται όλες οι διατάξεις του από την ίδια ημερομηνία.

Μελλοντικό κοινό pictogram για την e-label

Ο Κανονισμός εξουσιοδοτεί πλέον την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει εναρμονισμένους κανόνες για την αναγνώριση του ηλεκτρονικού μέσου που παρέχει τη διατροφική δήλωση και τον κατάλογο συστατικών.

Οι κανόνες αυτοί μπορούν στο μέλλον να περιλαμβάνουν:

κοινό pictogram ή σύμβολο αντί λέξεων και
εναρμονισμένους κανόνες για τη μορφή και τη διάταξη των ηλεκτρονικών πληροφοριών.

Μέχρι την έκδοση και εφαρμογή τέτοιων ειδικότερων πράξεων, οι υφιστάμενες απαιτήσεις και οι σχετικές διευκρινίσεις της Επιτροπής εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση για τη χρήση QR code.

Αλλαγές από 19 Σεπτεμβρίου 2027

Ορισμένες τροποποιήσεις του άρθρου 119 του Κανονισμού 1308/2013 θα εφαρμοστούν από 19 Σεπτεμβρίου 2027.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

νέοι κανόνες ονομασίας για προϊόντα στα οποία έχει εφαρμοστεί αποαλκοόλωση,
η αρχή ότι οι υποχρεωτικές ενδείξεις απαιτείται να αναγράφονται μόνο μία φορά σε κάθε συγκεκριμένη συσκευασία και
εξαίρεση από τις απαιτήσεις της διατροφικής δήλωσης και του καταλόγου συστατικών για αμπελοοινικά προϊόντα που προορίζονται αποκλειστικά για εξαγωγή εκτός ΕΕ.

Η τελευταία αυτή εξαίρεση δεν εφαρμόζεται ακόμη τον Αύγουστο του 2026 και συνεπώς δεν πρέπει προς το παρόν να χρησιμοποιείται ως βάση για επισήμανση προϊόντων.

Συνοπτικός έλεγχος πριν την εκτύπωση της ετικέτας

Πριν εκτυπώσετε τη φυσική ετικέτα ενός οίνου που χρησιμοποιεί ηλεκτρονική e-label, ελέγξτε τουλάχιστον ότι:

η ενεργειακή αξία βρίσκεται στη φυσική ετικέτα,
η ενέργεια δηλώνεται σε kJ και kcal ανά 100 ml,
το QR code οδηγεί απευθείας στις πληροφορίες του συγκεκριμένου προϊόντος,
το QR code βρίσκεται στο ίδιο οπτικό πεδίο με τις λοιπές υποχρεωτικές ενδείξεις,
υπάρχει σαφής ένδειξη για το περιεχόμενο του QR, όπως «Συστατικά»,
τα απαιτούμενα αλλεργιογόνα παραμένουν στη φυσική ετικέτα,
η ηλεκτρονική σελίδα δεν χρησιμοποιεί tracking,
δεν εμφανίζονται πληροφορίες πωλήσεων ή marketing μαζί με τις υποχρεωτικές πληροφορίες,
ο κατάλογος συστατικών είναι σωστά διαμορφωμένος,
η διατροφική δήλωση περιέχει όλα τα υποχρεωτικά στοιχεία,
η ηλεκτρονική ετικέτα θα παραμείνει διαθέσιμη για την αναμενόμενη διάρκεια ζωής του προϊόντος και
το τελικό τυπωμένο QR έχει ελεγχθεί ότι σαρώνεται αξιόπιστα.

Δημιουργία ηλεκτρονικής ετικέτας οίνου

Με το Wine-Elabels.eu μπορείτε να δημιουργήσετε ηλεκτρονικές ετικέτες οίνου μέσω QR code και να οργανώσετε σε ένα ενιαίο περιβάλλον:

τον κατάλογο συστατικών,
τη διατροφική δήλωση,
τον υπολογισμό ενεργειακής αξίας,
τις μεταφράσεις,
τις πληροφορίες συσκευασίας και ανακύκλωσης και
πρόσθετες επιτρεπόμενες πληροφορίες για το προϊόν.

Μπορείτε να ξεκινήσετε με έως 3 δωρεάν ηλεκτρονικές ετικέτες, χωρίς πιστωτική κάρτα.

Βασικές νομοθετικές πηγές

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011
Παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013
Κοινή οργάνωση των αγορών γεωργικών προϊόντων — άρθρα 119 έως 122 σχετικά με την επισήμανση οίνων.

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2117
Εισαγωγή της υποχρέωσης για διατροφική δήλωση και κατάλογο συστατικών στα αμπελοοινικά προϊόντα.

Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2019/33
Κανόνες παρουσίασης και επισήμανσης αμπελοοινικών προϊόντων.

Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1606
Ειδικοί κανόνες για την παρουσίαση των υποχρεωτικών ενδείξεων και των συστατικών των αμπελοοινικών προϊόντων.

Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής C/2023/1190
Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την εφαρμογή των νέων διατάξεων επισήμανσης των οίνων.

Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 — PPWR
Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας.

Κανονισμός (ΕΕ) 2026/471
Νεότερες τροποποιήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου του αμπελοοινικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων μελλοντικών αλλαγών στην ηλεκτρονική επισήμανση.